Hoàng điểm là một vùng nhỏ nằm ở trung tâm võng mạc nhưng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với thị lực. Đây là bộ phận giúp mắt nhìn rõ các chi tiết, nhận diện khuôn mặt, đọc chữ và phân biệt màu sắc trong sinh hoạt hằng ngày.
Khi hoàng điểm bị tổn thương, thị lực trung tâm có thể suy giảm, khiến người bệnh gặp khó khăn trong những hoạt động tưởng chừng rất đơn giản. Vậy hoàng điểm có chức năng gì và cần chú ý những dấu hiệu nào để phát hiện sớm các bất thường?
Hoàng điểm là gì?
Hoàng điểm (hay điểm vàng) là vùng nằm gần trung tâm võng mạc, ở phía sau nhãn cầu. Đây là khu vực tập trung mật độ tế bào cảm thụ ánh sáng hình nón cao, có vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận hình ảnh, nhận biết màu sắc và giúp mắt nhìn rõ các chi tiết.
Nếu võng mạc có chức năng tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu hình ảnh lên não, thì hoàng điểm đảm nhiệm phần lớn khả năng nhìn chi tiết ở trung tâm tầm nhìn.
Nhờ có hoàng điểm, chúng ta có thể:
- Đọc sách, báo và nhìn rõ chữ viết.
- Nhận diện khuôn mặt người đối diện.
- Quan sát các chi tiết nhỏ.
- Phân biệt màu sắc.
- Thực hiện những hoạt động cần thị lực trung tâm chính xác như lái xe, sử dụng điện thoại hoặc làm việc.
Có thể nói, hoàng điểm đóng vai trò thiết yếu đối với chất lượng thị lực và khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày.
Điều gì xảy ra khi hoàng điểm bị tổn thương?
Khi hoàng điểm bị tổn thương, khả năng nhìn ở vùng trung tâm có thể bị ảnh hưởng. Người bệnh vẫn có thể nhận biết được những vật thể nằm ở vùng ngoại vi nhưng lại gặp khó khăn khi nhìn trực tiếp vào một vật hoặc một chi tiết cụ thể.
Một số biểu hiện thường gặp gồm:
1. Thị lực trung tâm suy giảm
Người bệnh cảm thấy hình ảnh trước mắt bị mờ, khó nhìn rõ chữ hoặc các vật thể nằm ngay chính diện.
2. Hình ảnh bị méo mó, biến dạng
Đường thẳng có thể trông như đường cong, gấp khúc; khung cửa, mép bàn hoặc chữ viết có thể xuất hiện tình trạng biến dạng khi quan sát.
3. Khó đọc chữ và nhận diện khuôn mặt
Người bệnh có thể phải cố gắng hơn khi đọc sách, xem điện thoại hoặc nhận diện khuôn mặt người đối diện.
4. Xuất hiện vùng mờ hoặc điểm tối ở trung tâm tầm nhìn
Một số trường hợp xuất hiện điểm mờ, vùng tối hoặc khoảng trống ngay giữa hình ảnh đang quan sát.
Các triệu chứng có thể xuất hiện từ từ hoặc tiến triển nhanh tùy nguyên nhân và bệnh lý. Đặc biệt, nếu tổn thương chỉ xảy ra ở một mắt, mắt còn lại có thể bù trừ khiến người bệnh khó nhận ra bất thường trong giai đoạn đầu.
Những bệnh lý nào có thể gây tổn thương hoàng điểm?
Hoàng điểm có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều bệnh lý khác nhau. Trong đó, một số tình trạng đáng chú ý gồm:
Thoái hóa hoàng điểm liên quan tuổi tác
Đây là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi, xảy ra khi vùng hoàng điểm bị thoái hóa theo thời gian. Bệnh có thể gây giảm thị lực trung tâm, nhìn méo hình và ảnh hưởng đến khả năng đọc hoặc nhận diện khuôn mặt.
Phù hoàng điểm
Tình trạng tích tụ dịch tại vùng hoàng điểm khiến võng mạc bị phù, làm hình ảnh nhìn thấy trở nên mờ hoặc biến dạng. Phù hoàng điểm có thể liên quan đến bệnh võng mạc đái tháo đường, tắc tĩnh mạch võng mạc hoặc một số tình trạng viêm ở mắt.
Lỗ hoàng điểm
Là tình trạng xuất hiện một khiếm khuyết ở vùng trung tâm hoàng điểm. Người bệnh có thể gặp hiện tượng nhìn mờ, méo hình hoặc giảm thị lực trung tâm.
Màng trước võng mạc
Lớp màng bất thường hình thành trên bề mặt võng mạc có thể co kéo và làm biến dạng vùng hoàng điểm. Người bệnh thường nhận thấy đường thẳng bị cong hoặc hình ảnh không còn rõ nét như trước.
Mỗi bệnh lý có nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và hướng điều trị khác nhau. Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường về thị lực trung tâm, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám để xác định nguyên nhân.
Khi nào cần đi khám hoàng điểm?
Bạn nên chủ động khám mắt nếu nhận thấy một trong những dấu hiệu sau:
- Nhìn mờ hoặc giảm thị lực ở vùng trung tâm.
- Đường thẳng nhìn thấy bị cong, gấp khúc hoặc méo mó.
- Khó đọc chữ, nhìn chi tiết nhỏ hoặc nhận diện khuôn mặt.
- Xuất hiện điểm tối, vùng mờ bất thường giữa tầm nhìn.
- Thị lực thay đổi bất thường, đặc biệt khi chỉ xảy ra ở một mắt.
Nếu đột ngột xuất hiện tình trạng nhìn méo hình, mất thị lực trung tâm hoặc có vùng tối mới xuất hiện, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt sớm, không nên chờ triệu chứng tự cải thiện.
Khám và kiểm tra hoàng điểm tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Hải Dương
Để đánh giá tình trạng hoàng điểm, bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng và kết quả thăm khám để chỉ định các kiểm tra phù hợp.
Một số phương pháp có thể được sử dụng gồm:
- Kiểm tra thị lực: Đánh giá khả năng nhìn rõ của từng mắt.
- Khám đáy mắt: Quan sát võng mạc và vùng hoàng điểm để phát hiện các dấu hiệu bất thường.
- Chụp OCT võng mạc: Sử dụng công nghệ chụp cắt lớp quang học để khảo sát cấu trúc các lớp võng mạc, hỗ trợ phát hiện những thay đổi tại hoàng điểm.
Tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Hải Dương, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa mắt, đánh giá tình trạng thị lực và tư vấn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp với từng trường hợp.
Đừng chủ quan với những thay đổi nhỏ trong tầm nhìn. Chủ động khám mắt khi có dấu hiệu bất thường là cách quan trọng để phát hiện sớm các bệnh lý tại hoàng điểm và võng mạc.
Thông tin liên hệ:
- Bệnh viện: Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Hải Dương
- Hotline: 0899 034 034
